Headlines :
मेरो पैतृक अध्यात्मको पाटो | तेह्र बर्षीय गायिका सुबिका राईको प्रथम म्युजिक भिडियो | सबिना गुरुङको चरी चिरिबिरी सार्वजानिक | आठपहरिया राई र दशैं | आमा बित्दा रुने फुर्सद छैन | मेरो भलो चिताउने साथी | मेरी यस्ती एउटी बहिनी | पहिलो प्रेमअनुभूति - राजकुमार दिक्पाल | हामीलाई एक्लै छाडी पन्नाकाजी पनि हिंडे | कीर्तिनिधि विष्टबाट नइलाई ३० लाख | छापामार युवतीको डायरी | सुरेन्द्र लिम्बू परदेशीलाई अस्वीकृत विचार–साहित्य पुरस्कार साहित्यकार | ‘सगरमाथा साँझ–३’ आयोजना गरिने | विश्व साइकल यात्रीले प्याराग्लाईडिङ प्रशिक्षण लिँदै | चेतनायुक्त प्रतिपक्षीय बिचार नै ‘अस्वीकृत बिचार’ हो - डा. कविताराम श्रेष्ठ | विपि प्रतिष्ठानमा सकियो उपकुलपतिको पदावधि, आकांक्षीहरु शक्तिकेन्द्र धाउदै | ’वोझ नहोस् मेरो माया.. | माओ त्सेतुङ, सुखानीमा हत्या र म | हङकङमा नेपाली भाषा, साहित्य र संस्कृति सप्ताहको रौनक | गोयाङको सुगन्ध कृतिलाई २,०२,००२ रुपैयाको पहिचान पुरस्कार | प्रा. डा. कृष्णहरि बराल दुबाईमा सम्मानित | केशर माङयुङको नयाँ गीत ः भिडियो सार्बजनिक | तेजेश्वरबाबु ग्वंगलाई २०७२ सालको 'घटराज पुरस्कार' | Vote for Mira Rai | वाल गायिका प्रीशा श्रेष्ठको 'प्रीशा' | तोडेर नाता जाँदै छु प्रिय तिम्रो नजरबाट - राकेश काफ्ले | देशदेशान्तरका २०५ जनालाई-सत्यमोहन जोशी शताब्दी पदक | गीतकार प्रकाश सुवेदीको ’मनका कुरा तिमीलाई सार्बजनिक | सत्यमोहन जोशी ः शताब्दी पुरुष | सिडी बिजय र मनिशाको पत्ति नमिलेको तास बजारमा | सन्जीव र नलिना पोर्तुगल आउँदै लिस्बोन | ’डढेलोभित्रका सतिसाल’ हङकङमा प्रिमियर | आठपहरिया राई र दशैं | 'सत्यमोहन जोशी शताब्दी पदक' | यूएइमा फोनिज गठन हुने | सडकबाट शिखर पुगेका ब्यक्तित्व | दार्जिलिङले के सिकायो ? अन्तत: सूधपा को हुन् ! | नौ हजार फिटबाट २३ नेपाली उडे | साहसिक हिरो सानोबाबु सुनुवारलाई सम्मान | पाँच फिट अग्लो अभिनन्दन पत्र | साउदीमा प्रवासी नेपालीले मनाए क्वाटीपूर्णे | स्याङजा समितिमा दुई लाख हिनामिना स्याङजाली कान्छासहित निष्कासि | स्वर, सङ्गीत र शब्दका शिखर : गोपाल योञ्जन | गायक सुरेश राना मगर : कुराकानी | गुरुङ तमू समाज मकाउको प्रथम अधिवेशन | मकाउमा सेतो पुतली ः भूकम्प पीडितकालागि पुननिर्माणकालागि सहयोग जुटाउँदै | महाकविका प्रिय कवि श्यामदास वैष्णव भन्छन्- | अम्बर गुरुङ नेपाली आकाशका गीत थिए | ओ...खरबुजा...खरबुजा...! | पुण्यरश्मिलाई बीपी कोइरालाको सहयोग | यूएइमा साकेला उँभौली-५०७६ सम्पन्न | आमाप्रतिको आदर ः आभा मुकारुङ | Mother Tongue Education Rights of Ethnic Minorities | सुटिङ सम्पन्न | कविता - सम्झेर पुर्खा | हङकङमा पूर्खादिवस २०१६ | फोरममा सामूहिक प्रवेश | किरात मञ्च नेपालको सङ्गठन विस्तार | धरानमा प्याराग्लाइडिङ | साइप्रसमा ग्याल्बु ल्होसार भब्य सम्पन्न तथा नयाँ कार्य समिती गठन | बुद्धिसागर बश्याल - अनलाईन वार्ता | त्रिमूर्ति निकेतनमा ११४ औं सम जयन्ती | अन्तर्राष्ट्रिय तेक्वान्दो प्रशिक्षक प्रकाश थापालाई सम्मान | आफ्नोपन बिना बाँच्नुको सार छैन ।- यासेली योङहाङ | सङ्गीतका अमर साधक रत्नबहादुर खड्गी | विश्व शेर्पा संघको तदर्थ समिति गठन | तारादेवी नेपाली गीतगायनमा बहुचर्चित नाउँ | समाज सेवामा अगुवा सँस्था गुदेल शेर्पा किदुग | त्रिमूर्ति निकेतनमा १३२ औं लेखनाथ जयन्ती | क्वाणटम साहित्यको व्याख्याता - डा. मधुकृष्ण श्रेष्ठ | सेप्टेम्बर १, २०१६ देखि प्राथमिक १ कक्षामा भर्ना हन गइरहेका छन् भने | आदिवासी जनजातिको निम्ति समर्पित पेम्बा गेलु शेर्पा | इजरायलमा जनमूक्ति मंचको गठन | सुनगाभा फुल्यो लेकैमा...म्युजिक भिडियो सार्वजनिक | राईलाई ‘नइ धनरूप पुरस्कार’ | राष्ट्रिय एकता खलबलाउने संविधान स्वीकार हुन सक्दैन । | बिबिसी नेपाली सेवाको एकपक्षिय प्रसारण विरुद्ध खेद प्रस्ताव पारित र नेता शेर्पाको रिहाईको माग | न्युयोर्कमा ट्राभलिङ किम्फ सम्पन्न् - देशी विदेशी दर्शकहरुको सहभागीता | एघारौं त्रिमूर्ति दिवस- ९ जना पुरस्कृत १७ ओटा कृति लोकार्पण | शेर्पा किदुक साईप्रसको प्रथम बैठक सम्पन्न | जीवनको अनुवाद र सोम लिम्बू | साईप्रसमा महिलाहरूको वर्चस्व रहेको शेर्पा किदुक गठन | सबैको गुरुमा - भारती ओख्राबो | साईप्रसमा राजनैतिक पार्टी र विध्यार्थी एकता | माया ठकुरी ‘नेपाली साहित्य नारी रत्न’ घोषित | गीत-सङ्गीतमा लाग्नेहरूले कहिल्यै एक्लो हुनुपर्दैन ।- केन्जुमा सुब्बा | “सक्छौ भने युद्ध गर्न आऊ भनेर राज्यले हामीलाई निम्तो दियो” : डा. ओम गुरुङ | हङकङ र मकाउको सफलता पछि किम्फ अब अमेरिकाको न्यूयोर्कमा | बैँककमा जम्बो कार्यक्रम 'चुम्लुङ' सम्पन्न | शेर्पा संघ, यूरोपको तेश्रो महाधिवेशन सन् २०१६ को लोसारमा आयोजना हुँदै | १२ भाषाका ज्ञाता : हेमचन्द्र पोख्रेल | नामी तर दुखी शान्ति मास्के | कवि रण काफ्ले भारतमा पूर्वोत्तर हिन्दी एकादमीबाट सम्मानित | भयवाद दर्शनको पुस्तकलाई दुईवटा अन्तर्राष्ट्रिय अवार्ड | सावधान सरकार ! खबरदार सरकार ! | हङकङको नेपाली साहित्यकार, गीतकारहरुमा नाम छुटाउन नहुने व्यक्ति-- डीबी पालुङ्वा | हङकङमा समवेदना व्यक्त गर्न मैनबत्ती प्रज्वलन कार्यक्रम | पुर्खा दिवस र थपिएका अर्थ | हङकङमा पुर्खादिवस सम्पन्न | गाउँमा के गर्न सक्छु भनेर सोची रहेको छु – गौतम सागर राई | द युनिभर्सीटी अफ हङकङमा भयवाद्का कुरा | हङकङमा पुर्खादिवसको भव्य तयारी | अबका नेपाली पुस्ताले आफ्नै जन्मथलोमै ब्यवस्थित जीवन यापन गर्न सकून् -कर्मा छिरिङ शेर्पा(बेलायत) | आफ्नै जन्मगाउँका उकाली-ओरालीले गायिका बनायो । -रत्ना बराईली(लोक-गायिका) | ‘मनभरी चोट भए पनि दर्शकसँग हाँस्नु पर्छ ।‘ - लाक्पा शेर्पा(अमोद) | आफ्नो भाषा-सँस्कृति-धर्म-भेष अँगालेर कला-कर्ममा प्रयोग गर्दा सुहाएको जस्तो लाग्छ । --बरधोज | आँसु झारेँ धेरै-धेरै केवल तिम्रैलागि--ईशा लावती लिम्बू(गीतकार) | मानध्वजको चरित्रले मलाई नै रुवाउँछ । ___ मौसम ईम्बुङ(चेसुङका लेखक-निर्देशक) | ‘गायिका नै बन्छु’ भन्ने जवाफ नदिए पनि गायिका नै बनेँ' -- आभा मुकारुङ | किम्फका उत्कृष्ट | बालकृष्ण समको सङ्क्षिप्त परिचय | शिक्षा र ज्ञानले मानसिक, शारीरिकरुपले सबल तुल्याउँछ - जुनिता लिम्बू | संगीतकार गणेश गुरुङका बारेमा र केहि सम्झना | निदै छैन आँखामा --गायिका जशोदा सुब्बा | गायिका तायाहाङमा राईको दोस्रो एल्बम ‘तराना’ सार्वजनिक | कुशल गायक- कुशल थलङ | कलाको गला | मलाई टिपिकल कला-सँस्कृतिप्रति रुची छ -सुमी लिम्बू(नृत्यकार/मोडल)-बर्मा, हाल: बैँकक | चीनकी दीपा एवाईको योगदानबारे चर्चा | बजगाईंको कथासङ्ग्रह ‘कमरेड भाउजू’ सार्वजनिक | छुटेका पाइलाकी स्रष्टा-- बुलु शर्माबाट नइलाई छ लाख | हङकङमा नेपाली सप्ताह २०१४ सम्पन्न | अल्बम बेचेर आमाघरलाई सहयोग | शताब्दी पुरुषको स्वास्थ्यमा सुधार -- सरकारबाट १० लाख रुपियाँ प्रदान | त्रिमूर्ति निकेतनमा १३१ औं लेखनाथ जयन्ती | हङकङमा नेपाली साहित्य लेखन ज्यादै उर्बर छ - टंक सम्बाहाम्फे | सरकारले पनि डा.जोशीलाई शताब्दी पुरुषको सम्मान दिने डा.जोशीलाई १०१ ओटा अभिनन्दनपत्रहरु प्रदान | एडिबीको ऋण सम्झौता | विश्व नेपाली स्रष्टा कोश प्रकाशित गरिने | नौजनालाई नइ बाल पुरस्कार प्रदान | गरीबीले भोकै मरे फरक पर्दैन, तर सँस्कृति-सँस्कारहीन हुनु साँच्चीकै समाप्त हुनु हो --- मनोज साङसोन | ओराङफुङ जस्तै गायिका देशु सुहाङ | महाकवि देवकोटाबारे केही जानकारी | त्रिमूर्ति निकेतनमा देवकोटा जयन्ती | नौ जनालाई नइ देरुनीखपू बाल पुरस्कार | यूएइमा पत्रकारिता तालिम सम्पन्न | TEARLESS EYES_Story by Vijay Kangmang | एचके नेपाली रेडियोका कुरा | किरात राई यायोक्खा यूएइ शाखाको पाँचौ अधिवेशन सम्पन्न- | भलिबल प्रतियोगिता सम्पन्न, स्क्याड समुह प्रथम | पारिजातको जीवनकथा | अमिलो पानीपुरी र पिरो चटपटेले १ लाख ८० हजार संकलन गर्यो | हङकङमा धरानेहरुको बृहत जमघट | नइ भूपाल दुर्गा पुरस्कारको स्थापना | सम्भावना बोकेका सर्जकहरू हुनुहुन्छ,साहित्यिक एकता भने देखिन्न- बिद्रोही साइला | यूएईमा नेपाली कल्चर शो | उत्कृष्ठ सभासद छनौट प्रक्रियाको शुभारम्भ | हङकङमा प्राथमिक विद्यालय भर्नाहुन चाहाने विधार्थीहरुकालागि | 'माई प्रोमिस' धरानमा प्रिमियर | डिभिजन-३ को लागि१८ जनाको नाम सार्बजनिक | भयवाद विश्वको कान्छो र नौलो दर्शन हो – देश सुब्बा | Apple Announces Apple Watch, Available in Early 2015 | हामी आफैँभित्र पनि अमूर्त अनेक शक्ति, स्रोत र सम्भावना छन् -खगेन्द्र पन्धाक | सधैं अरुको भलाइँ गरिरहने सरला गुरुङको कलायात्रा | गीतसंगीत साधकहरुकालागि प्रिय साथी, असल नेपाली – राजु गुरुङ | धरान हङकङ मञ्च : १५ औं वार्षिक उत्सव भव्यरुपमा हङकङमा मनाउने | लोकप्रिय गिटारिष्ट यादव राई | गजल रचनाका प्राथमिक आधारभूत केहि तत्व र नियमहरु | अभाङ्गगार्ड, खलिल जिब्रान र हाम्रा नानीहरू | STORY- The Second State | iPhone 6 -- Apple's 2014 iPhone, debuting September 9 | टेरिया मगरको राहदानीमा समस्या ; युएईको कार्यक्रम स्थगन | मातृभाषाको विकास र चुनौतीहरु | हराएका राहदानीको विवरण इन्टरपोलको वेबसाइटमा | Stay alert against communicable diseases in new school year | विश्व आदिवासी दिवस | नेपाली संगीतमा ‘आरोही’ : पहिलो एकल अल्बम लिएर आए सुनिता र अनुशील | के हो यो ALS र Ice Bucket Challenge? | मानवीय सहयोगकालागि हङकङमा मेलोडी नाइट | राजेशपायल राई हङकङमाः असाह्य बालबालिकाहरुको शिक्षदीक्षाकालागि ५० हजार दिने घोषणा | Philosophy of Fearism | नेपालीको सान जितू राई बने विश्वको नं. १ खेलाडी | D. B. Chitrakar | Quality of life | 'भारतसँग राजनीतिक तहमै समस्या समाधान गर्नुपर्छ' | तेरिया अव युएईमा | हङकङका ८ नेपालीलाई ‘भानुभक्त स्वर्ण पदक’ | नेपाली साहित्यका महारथी गणेशबहादुर प्रसाईको निधन | जोशीलाई पाँच लाख रुपियाँ सहित शताब्दी पुरुष | आदिकवि भानुभक्त आचार्यको जीवनी | २५ स्रष्टाहरूलाई ‘भानुभक्त काव्य पुस्कार’ | रक्तदाताहरुलाई रेडक्रसको सम्मान, जगतअम्बू गुरुङ सम्मानित | भारतीय गोर्खाहरुको विविध साँस्कृतिक कार्यक्रम | हङकङमा विश्व काव्य यात्रा भव्यरुपमा सम्पन्न- कवि चौधरी नेपाली विधार्थीहरुसँग | हङकङमा भव्य पूर्खादिवस | The Nepalese community in Hong Kong looks to preserve Gurkha legacy | राजा महेन्द्रको हृदयाघात र कीर्तिनिधि विष्ट | विश्वभर छरिएका गोर्खाली समाधिहरु | इन्टिग्रेसन, चिनियाँ भाषा अनि हाम्रा आवश्यकताहरू | Minorities face challenges in the classroom | बालकृष्ण समको सङ्क्षिप्त परिचय | कविहरूका पनि कवि ‘कविशिरोमणि’ लेखनाथ पौड्याल | समग्र जीबनको सांगीतिक अन्तर्मन्थन “गह” | एक विशिष्ट सांगीतिक कार्यक्रमः अम्बर गुरुङ रात्री | भूगोलमा नारायणगोपाल | त्रिमूर्ति निकेतनमा देवकोटा जयन्ती | देवकोटाको राँचीबास किन ? | देवकोटाले कहिले पागल लेखे ? | शुसिल नेवा बने मिस्टर हङकङ नेपाल २०१३ | झुक्तै नझुक्ने नेपाली शिर अर्थात् डा.वानीरा गिरी | नेपाली आधुनिक गीतका लोकप्रिय गायक फत्तेमान | हङकङको नेपाल | नेपाली भाषा साहित्य र डायस्पोरा | श्रीहरि, सरुभक्त र मञ्जु काँचुलीलाई त्रिमूर्ति पुरस्कार | पाट ह्योङ सेन्ट्रल प्राइमरी स्कुलको दिक्षान्त समारोह सम्पन्न | पराजुलीत्रयको सांगीतिक कार्यक्रम हुने | विष्णुनन्द चाम्लिङ राईको गीति संग्रह ‘सम्झौता‘ | विश्व नारी रत्नः वानीरा गिरी | प्रकाश सायमी दाइसँग सात दिन | पूर्वमा पर्यटन मेला | नेपाली क्रिकेटको कुरा | स्तम्भ लेखनबाट म विदा | नयाँ वर्षमा च्याम्बरको डाइरेक्टरी | एउटा ज्यूँदो मान्छे अनङगनाथ पौडेल | जनजाति महासंघको उद्घोष– अनसन र तालाबन्दी | हङकङमा पुर्खादिवस 2013 | पहिलो दैनिक पत्रिकाको सम्पादक- गोविन्द मल्ल गोठाले | नेपालका गौरवः लैनसिंह वाङ्देल | सेवाका आदरणीय- त्रैलोक्यनाथ श्रेष्ठ | मुलुकलाई निरंकुशतर्फ धकेल्ने षड्यन्त्रः राजकुमार लेखी | पहिचानको बिरुद्धमा उत्रनेहरू सबै जातिबादी हुन : अशोक राई | महिला दिवसमा कार्यशाला गोष्ठी | ‘रोहितको आकृति’को लोकार्पण | लिम्बू भाषाको चलचित्र “केःवा कोःक्मा“ हङकङमा प्रदर्शन गरिने | नेपाली बास्केटबल टिमलाई प्रोत्साहन | सुनसरी उद्योग वाणिज्य संघमा राजेन्द्र श्रेष्ठ | महावाणिज्यदूत नियुक्ति बदर गर्न विरोधसभ | नेपाली काग्रेसको दोस्रो धरान नगर भेलामा तनाव | थापा हत्याको विरोधमा चौतारी | दुबईमा बनभोजसंगै उधौली साकेल | किरायाद्धारा यूएईमा एक महिलाको उद्धार | जाडो बढ्यो नेपालमा | धरानमा फेरि सडक उत्सव | तुवाचुङ जायजुम सहयोग समिति गठन | किराँत विभूति इमानसिंह चेम्जोङ | राजन मुकारुङसंग साक्षात्कार | हङकङमा नेपाली सप्ताह २०१२ | त्रिमूर्तिमा १२८औं लेखनाथ जयन्ती सम्पन्न | काठमाडौँ विश्वविद्यालयको अठारौँ दीक्षान्त समारोह (दोस्रो कार्यक्रम) सम्पन्न | पहलमानसिंह स्वार-जीवनी | १४ अञ्चलमा विश्व नारी नेपाली साहित्य सम्मेलन गठन | शुटिङ रिपोर्टः कवि राई | अनाम सडकमाः जातीय एकताको संदेश | संघीय समाजवादी पार्टीको हङकङ तदर्थ समिति गठन | पहिलो समालोचना पुरस्कार समर्पण | धरानको खानेपानी समस्या समाधान गर्न एडिविले सहयोग गर्ने | आदिकवि भानुभक्त आचार्यको लघु जीवनी | भारतको आसाम राज्यको हवाइपुरमा “नेपाली साहित्यमा भयवाद” | गायक राजेश पायल राई नमस्ते यूरोप सांगीतिक यात्रामा स्वीटजरल्याण्ड पछि जर्मनी र बेल्जियम आउदै | विश्वभर छरिएका गोर्खाली समाधिहरु | नेपालबाहिर रहेका नेपालीहरुको प्रतिनिधि नायक ध्रुव दत्त | मायादेवी राईसँगको कुराकानी | गोर्खाः ईज्जत, इमान अनि प्रेष्टीज | प्रकृतिगामी --कथा | सर्वप्रिय कम्युनिष्ट ः जसुदा राई | नौकन्यालाई नइ देरुनिखपू बाल पुरस्कार प्रदान | सानैमा ठूली - शारदा अधिकारी | हङकङमा महाकवि देवकोटाजयन्ती २०१२ सम्पन्न | साब्लाबुङ | तेक्वान्दो प्रतियोगितामा हङकङेली नेपाली खेलाडहरुलाई सफल्ता | नेपाली जातीय कवि -पं.धरणीधर शर्मा |
Recent Events
Most Read
Book Reviews
Philosophy of Fearism: Life is conducted, directed and controlled by the fear."1. ‘Fearism is a gift to the world from Nepali.’ Prof. Dr Tanka Prasad Neupane, Chairman, Fearism Study Centre: Baicharik Chintan, 2066 v.s. 2. ‘Fearism of Desh Subba has shake
विस्तृत समाचार
VIEW ALL
समाचार »
जीवनी
१२ भाषाका ज्ञाता : हेमचन्द्र पोख्रेल

---नरेन्द्रराज प्रसाई

नेपाली परिवेशमा हेमचन्द्र पोख्रेल बहुआयामिक व्यक्तित्वका धनी थिए । उनी जसरी प्राध्यापनमा सक्रिय थिए त्यसरी नै साहित्यकारका रूपमा पनि प्रख्यात थिए । साथै समाजसेवाका फाँटमा पनि उनको समर्पण थियो । खास गरेर पूर्वाञ्चलीय शहर र बस्तीहरूमा उनको चल्ती थियो ।  

पोख्रेलले २००७ सालदेखि धनकुटाको गोकुण्डेश्वर स्कुलमा पैतालीस भारू तलवमा पढाए । अनि त्यस स्कुलमा यिनले १४ वर्ष पढाए । साथै यिनले स्थापनाकाल अर्थात् २०१२ सालमा मासिक ५० भारु लिएर धनकुटा डिग्री कलेजमा पनि पढाए । त्यसघडी स्कुल र कलेज गरेर यिनले दैनिक १० पिरियड पढाउँथे । पढाउँदै जाँदा उनी त्यस कलेजको प्रिन्सिपलसम्म पनि भए । त्यसै फेरोमा उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सिनेटरमा पनि मनोनीत भए । साथै उनले त्रिविकै एकेडेमी काउन्सिलको सदस्यता पनि ग्रहण गरेका थिए । उमेरका कारणले २०५१ सालमा उनले प्राध्यापन पेसाबाट हात धुनु प-यो ।  

पोख्रेल चिन्तक र लेखक थिए । खास गरेर उनी संस्कृत वाङमयका विद्वान् थिए । उनीसँग ईश्वर बराल संस्कृतभाषमा नै शास्त्रार्थ गर्न रुचाउने अर्का जोडा थिए । बरालले उनीसँग कहिले नेपालीमा बात मारेनन् ।

पोख्रेल बोल्न जति सिपालु थिए लेख्न पनि त्यति नै वीर थिए । उनी नेपाली, संस्कृत, अङ्ग्रेजी, नेवारी, हिन्दी, मैथिली, भोजपुरी, उर्दू र बङ्गाली भाषा लेख्न र बोल्न बराबरी सिपालु थिए । साथै उनी लिम्बू, जर्मन र फ्रेन्च भाषा पनि बोल्थे । उनले एघार भाषामा त लेखरचना नै गरेका थिए ।

पोखरेलले देवकोटाको ‘लक्ष्मी निबन्धसङग्रह’ हिन्दी भाषामा अनुवाद गरे । साथै उनले अन्य केही फुटकर कविताहरू पनि हिन्दी भाषामा अनुवाद गरे । तर खर्चको अभावमा उनका ती कृति प्रकाशनमा आएनन् । उनी नेवारी भाषासाहित्यमा पनि धाराप्रभाव भाषण गर्न सक्थे । उदाहरणका लागि नेवारी भाषाका महाकवि चित्तधर हृदयको महाकाव्य ‘सुगतसौरभ’ उनले खुवै राम्रो विश्लेषण गरेर नेवारी भाषामा नै भाषण गरेका थिए । उनलाई सो महाकाव्य पनि कण्ठ थियो ।

पोख्रेल बाल्यकालदेखि नै विलक्षण थिए । उनले १४ वर्ष भएदेखि नै पुराण पनि वाचन गरे । त्यसैबेलाको डोरी बाटिँदै जाँदा उनका लेखरचनाहरू प्रकाशित हुन थाले । त्यही सिलसिलामा उनका पाँचवटा कृति प्रकाशित भए । धनकुटा स्कुलको यिनले ‘हिमाञ्चल’ नामक पत्रिकाको पनि सम्पादन गरे । उनले प्रायः रेडियो नेपाल र नेपाल टेलिभिजनबाट पनि प्रवचन दिए । तर विडम्बनाको कुरो, त्यही रेडियो र टेलिभिजनले उनको स्वर्गारोहणको समाचार सम्प्रेषण भने गरेन । उनीजस्ता विद्वानको कदर न राजदरबारले गरेको थियो नत सिहंहदरबारले नै गरेको थियो । उनले जनस्तरको गुणराज पुरस्कार र पदेन हिसावको त्रिवि रजत पदक चाहिंं पाएका थिए ।
लीलाराम पोख्रेल र लोकमायादेवीका दोस्रो सन्तानका रूपमा १९८७ साल चैत शुक्ल रामनवमीका दिन धनकुटामा हेमचन्द्र पोखरेलको जन्म भएको थियो । पोखरेलले धनकुटामा आफ्ना बुबाका काखमा बसेर कखरा पढे । त्यसपछि उनी पढ्न सिन्धुली पुगे । अनि उनले हरिद्वार र वनारसमा उच्च शिक्षा ग्रहण गरे । वनारसबाट नै उनले साहित्याचार्य गरे ।

पोख्रेलका बालसखा पं.कृष्णप्रसाद वस्ती थिए र त्यसैले वस्तीकै सल्लाहले उनले वस्तीकी बहिनी पर्नेसँग प्रीति गाँसे । अनि १८ वर्षको उमेरमा उनले गौरीकान्त वस्ती र योगमायाकी एक मात्र सन्तान १५ वर्षीय चन्द्रकलासँग लगनगाँठो कसे । साथै यी दम्पतिबाट २ छोरी र ५ छोरा जन्मे ।

पोख्रेलले आफ्ना सन्तानलाई पनि हरेक ब्यवहारमा आफूजस्तै पारङ्गत बनाउने चेष्टा गरे । उनी पनि सानैदेखि गीत गाउँथे, बाँसुरी र तबला बजाउँथे । उनी हार्मोनियम बजाउन पनि सिपालु थिए । उनले गानाबजानाका सम्पूर्ण सीप बाँचुन्जेल प्रदर्शनी गरिरहे । उनीझैं उनकी छोरी भारती गौतमले पनि नेपाली साहित्यमार्फत आफ्नो नाउँलाई देशदेशान्तरमा पैmलाई रहेकी छिन् ।

पोख्रेल घर व्यवहारमा सारै रूचि राख्थे । उनी घरको सारा काम आफै भ्याउँन रूचाउँथे । उनी दुनाटपरी गाँस्थे, लुगा सिलाउँथे, सेलरोटी, मीठाई र तरकारी पकाउन सिपालु थिए  । उनी आफ्नो घरमा आपैmँ लिपपोत गर्न मन पराउँथे । घरमा खाने चामल उनी आपैmँ निफन्थे । साथै घरका लुगा धुने काम पनि यी आपै गर्थे ।

पोख्रेल प्रकृतिका सबै विषयमा आफ्नो सहकार्य जोड्न खोज्थे । त्यसैले यिनले आफ्ना घरबारीमा फलपूmल र तरकारी आपैmँ रोप्थे र आफै गोड्थे । उनका घरमा उनी विविध पूmलबिरुवाहरू उमारिरहन्थे । जुनार, सुन्तला, हलुवावेद, लहरे आँपका रूख उनका बारीभरी हुन्थे । उनी बिहान, बेलुका र विदाका समयमा सधैं घरायसी काममा मात्रै घोटिन्थे ।

पोख्रेल आधुनिक र शास्त्रीय दुबै परम्परालाई मान्थे । उनी वैज्ञानिक औषधीमूलोदेखि धामीझाँक्रीसम्मको पनि काम गर्थे । गाउँलेलाई सानातिना रोग लागेको छ भने उनी झारपूmक गरेर निको पार्थे । साथै उनी प्रकृति र आयुर्वेदिक प्रणालीबाट पनि उपचार गर्थे । त्यसैले धनकुटेहरूले उनलाई सानो डाक्टर भन्थे ।
पोख्रेलकी कान्छी छोरी आरतीले २४ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरिन् । त्यस घटनाले यी २०४० सालदेखि रन्थनिरहेका थिए । वास्तवमा त्यसबेलादेखि उनी मानसिक रूपमा कमजोर भएका थिए ।  
पोख्रेलको जीवनमा उनकी पत्नी नै सर्वस्व थिइँन् । त्यसैले उनी श्रीमतीसँग एक रात छुट्टिनु पनि महाभारतको युद्ध जित्नुभन्दा सारो ठान्थे । यतिहुँदाहुँदै पनि उनकी पत्नी चन्द्रकलाले उनीभन्दा पहिले नै अर्थात् २०५२ सालमा पृथ्वी छाडिदिइन् । त्यस घटनाले उनका शिरमा ड्याम्मै आकाश खसेको अनुभूति भयो । त्यस घातमा उनी धुरुधुरु रोए । वास्तवमा उनी अर्कालाई सम्झाउन सिपालु थिए तर यिनकी पत्नीको निधनमा उनले आपूmलाई विचलित नै बनाइरहे । त्यसपछि उनी बैराग्य नै भए । मीठो मानेर खाने र राम्रो लाएर हिंड्ने बानी परेका उनी त्यसपछि आफैमा लथालिङ्ग हुन थाले ।
पोख्रेललाई त्यस धनकुटाले हरेक पल रुवाउन थाल्यो । अनि उनले आफन्त माझ आफ्नी पत्नीका बारे बराबर भन्ने गरे ‘म जे थिएँ चन्द्रकलाकै कारणले थिएँ ।’ त्यसैले चन्द्रकलाको अभावमा उनले आफ्नो जन्मथलो पनि चटक्कै छाडिदिए । उनी २०५२ सालमा काठमाडौंमा छोरा किशोरलाई पछ्याएर बसाइँ सरे र त्यसपछि उनी धनकुटा पुगेनन् ।
काठमाडौं बसिन्जेल पनि पोख्रेलभित्रै बिचलनले छाइरह्यो । अमेरिकामा बसेकी उनकी छोरी भारतीले उनको हरेक माग पु¥याउन खाजिन् तर सकिनन् र उनका छोरा किशोरले उनलाई हरेक पल बोक्न खोजे तर सकेनन् । पत्नीवियोगले उनी मरणासन्नै भए । अन्ततः उनले आफ्नी पत्नीलाई नै पछ्याए । भनौं २०५५ साल भदौ ७ गते ललितपुरको पाटन अस्पतालमा उनी स्वर्गीय भए ।

आफ्नो मत व्यक्त गर्नुहोस्
You can contact us using the following form.
The fields marked by (*) are necessary.
*
*
अन्य समाचार...

How to listen HK Nepali Radio ?

For iPhone User

Open the iPhone and go to the App Store. Download HK Nepali Radio apps or  Nepali FM applications, Browse the HK Nepali Radio and Enjoy live streaming radio on your iPhone eiter through the speaker or by connecting earphones. HK Nepali Radio for iOS

For Android  Users

We have good news for you. Our android application is available in Google Play Store. To download our application, we would like to request you to click here. HKNEPALIRADIO Android apps

Subscribe Our Channel
Latest Comments