• देवेन्द्र कार्की '
  असफल हुने मान्छे गतिलो प्रशिक्षणको आशा गर्छनतर सफल हुनेहरु भने कुनै प्रशिक्षण नहुनुको वावजुद पनिपछि पर्दैनन् ।' यसैको उदाहरणको रुपमा विना प्रशिक्षणपढेर भन्दा परेर फोटोग्राफीमा खारिएका २७ वर्षिय युवामिङमा चुक्टे शेर्पालाई लिन सकिन्छ । लाहुरे परिवारमाहङकङमा जन्मिएका मिङमाले सानो छदा ११ वर्षको उमेरमादेखेको सपना अहिले पुरा गर्ने ध्याउन्नमा छन् । ११ वर्षकोउमेरमा हङकङबाट धरान फर्किएपछि उनको मनमा हिजोदेखेका कुरा आज कसरी हेर्न सकिन्छ वा समयलाई रोक्न केउपाय छ भन्ने सोच मनमा आयो । उनले हिजोको कुरा आजदेख्न गर्ने माध्यम फोटो ग्राफी भएको सोचि हाले । यहीकल्पनाबाट उनले मनमा एउटा जुक्ति निकाले । अनि सुरुसुरु गरे े तस्वीरका माध्यमबाट समयलाई रोक्ने कर्मको सुरुवात ।

फोटो ग्राफी हुने इच्छाले उनलाई जित्न नसकेको भए यति बेला कोशोगो कारगिल लगायतका ठाउँमा एसएल आर राइफल लिएर विद्रोहीको खोजीमा डाँडा पाँखा चाहदै रहेका हुन्थे होला । या ता नेपाली सेनाको व्यारेकमा राजनीतिक अस्थिरता निहाल्दै दिनार्चाय कटाउदै गरेका हुन्थ्र्ये होला । २०५८ सालमै भारतीय सेनामा भर्ति भएका मिङमाले बाउको विडो थाम्न मन नलागेर र अर्काको देशमा गुलामी गर्ने इच्छा नभएर ४ वर्षपछि नेपाल फर्किए ।

मायादेवी सुब्बा नेपाली साहित्यमा लामो र छोटो कथा बुन्न सिपालु शिल्पीको नाउँ हो । उनी नारीका लागि अप्ठ्यारो मानिने त्यस समयमा पनि नेपाली भाषासाहित्यको आन्दोलनमा लागिन् । वास्तवमा त्यस घडी नारीलाई कविलेखक भएर हिँड्न त्यति सहज परिस्थिति थिएन । तर उनी आफ्नो रुचिमा दौडँदै हिँडिन् । अथवा भनूँ; त्यस बेला आफ्नो सृजनात्मक प्रतिभा पोख्न उनी सक्रिय भइरहिन् । बाल्यकालमा नै उनी कवितालेखनमा आकृष्ट थिइन् । उनी कृतिगत रूपमा ढिलो जन्मे तापनि फुटकर रचनाकारका रूपमा सातसालको हाराहारीमा उदाएकी थिइन् । त्यति बेला उनको उत्साह विशेष गरी साहित्यमा झयाङ्गिएको थियो ।

अहिले म ८९ वर्षमा हिँड्दै छु । म सन् १९३२ को १० महिना २० तारिखका दिन भर्ती भएर देहरादून पुगेँ । ६ महिना तालिम गर्दागर्दै अफगानिस्तानमा लडाइँ सुरु भयो । हामीले कसम खाएको थिएन । कसम नखाने रेक्रुटलाई फायरिङ रेन्जमा१ नहाल्नु भन्ने माथि आर्मीबाट आदेश आयो । त्यसपछि हामीले लन्डि्रकोटल (लन्डिकोताल, पाकिस्तान) भन्ने जग्गामा कसम खायो । सन् १९३४ सम्म त्यहाँ लडाइँ भयो ।

दक्षिण एशियाली खेलकुदु आयोजना गर्ने परम्पराको थालनी सन् १९८४ मा भएको हो । खेलको माध्यमकबाट दक्षिण एशियाली राष्ट्रहरुबीच प्रगाढ तथा सुमधुर सम्बन्ध कायम गर्दै खेलाडीहरुलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सहभागिताको अवसर प्रदान गर्ने लक्ष्यअनुरुप यो खेलकुद प्रतियोगिता थालिएको हो । दक्षिण एशियाली राष्ट्रहरुको आतिथेयमा आयोजना हुने यो प्रतियोगितालाई अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुदको कुम्भ पनि भन्ने प्रचलन छ । दक्षिण एशियाली राष्ट्र नेपालबाट यो कुम्भ सुरु भएको हो । पहिले 'साफु को नामले चिनिने यो प्रतियोगितालाई अब 'सागु भन्न थालिएको छ ।